Solunum fonksiyon testleri, akciğerlerin çalışma biçimini sayısal olarak değerlendirmeye yardım eder. En sık kullanılan yöntemlerden biri spirometridir. Test ağrılı değildir; ancak doğru sonuç için kişinin yönlendirmeleri dikkatle izlemesi ve güçlü bir solunum çabası göstermesi gerekir.
Spirometri neyi ölçer?
Kişinin derin bir nefesin ardından havayı ne kadar hızlı ve ne kadar süreyle dışarı verebildiği ölçülür. Bu veriler astım ve KOAH gibi hava yolu hastalıklarının değerlendirilmesinde, takipte ve bazı girişimler öncesinde kullanılabilir. Sonuç tek başına tanı değildir; diğer bulgularıyla birlikte yorumlanır.
Test nasıl yapılır?
- Burun klipsi takılır ve ağızlık dudaklarla hava kaçırmadan kavranır.
- Mümkün olduğunca derin nefes alınır.
- Teknisyenin işaretiyle hızlı, güçlü ve kesintisiz biçimde nefes verilir.
- Ölçümün kabul edilebilir ve tekrarlanabilir olması için manevra birkaç kez yinelenir.
Öksürmek, geç başlamak, erken bırakmak veya ağızlık kenarından hava kaçırmak sonucu etkileyebilir. Tekrar istenmesi testin “kötü çıktığı” anlamına değil, ölçüm kalitesinin güvence altına alınmasına yöneliktir.
Test öncesinde nelere dikkat edilmeli?
İlaçların kesilip kesilmeyeceği mutlaka testi isteyen hekim veya birimden öğrenilmelidir; kişi kendi kararıyla ilacını bırakmamalıdır. Rahat kıyafet giymek, çok ağır öğün tüketmemek ve test öncesinde yoğun efordan kaçınmak yararlı olabilir. Yakın zamanda geçirilen ameliyat, kalp-damar sorunu, bayılma, aktif enfeksiyon veya ciddi ağrı varsa test ekibine bilgi verilmelidir.
Başka hangi testler yapılabilir?
Klinik gereksinime göre bronş açıcı sonrası ölçüm, akciğer hacimleri, difüzyon kapasitesi veya bronş provokasyon testi planlanabilir. Hangi testin gerekli olduğuna değerlendirme sonucunda karar verilir.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz. Yakınmalarınız için hekime, ani ve ağır belirtilerde acil sağlık hizmetlerine başvurun.
